Ülkede 15 sektÖrÜn, gelecek 10 yılın
TÜrkiye’sine damgasını vuracaÐı bildirildi.
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Teknoloji Araştırma Merkezi (TEKAM)
MÜdÜrÜ Prof. Dr. Muammer Kaya, AA muhabirine yaptıÐı aÇıklamada, gelecek 10 yılda
TÜrkiye’de Önemli yere sahip olacak 15 sektÖr arasında 130 milyar dolarlık
yatırım yapılması gereken enerji sektÖrÜnÜn başı ÇektiÐini sÖyledi.
Perakende, lojistik, Çevre ve yeniden dÖnÜşÜm sektÖrlerinin yeni alanlar
olarak ortaya ÇıktıÐını belirten Prof. Dr. Kaya, şÖyle konuştu:
"Enerji sektÖrÜ hem dÜnyada hem de TÜrkiye’de katlanarak bÜyÜyecek.
Global ekonomide ÖnÜmÜzdeki 10 yılda yıllık yÜzde 3-4 civarında bir bÜyÜme
olacaÐı varsayımına gÖre, enerji sektÖrÜ hem Ülkemizde hem de dÜnyada bÜyÜme ve
refahı belirleyecek temel parametre olacaktır. TÜrkiye’nin ÖnÜmÜzdeki 10 yılına
damgasını vuracak sektÖrler enerji, otomotiv, tekstil, telekomÜnikasyon-iletişim,
bilişim sistemleri ve teknoloji, savunma ve hava teknolojileri, eÐitim,
perakende, elektronik, Çevre ve geri dÖnÜşÜm, gÜvenlik, danışmanlıktır. Bunlar
TÜrkiye’de en Çok yatırım ve istihdamın gerÇekleşeceÐi sektÖrlerdir."

"EKONOMÝK KALKINMADA SIKIŞILAN NOKTALAR SAPTANDI"

Prof. Dr. Kaya, bu sektÖrler belirlenirken 2000’li yılların başından
itibaren performansı yÜksek, sÜrdÜrÜlebilir sektÖrlerin dikkate alındıÐını ifade
ederek, "Belirlemede, Ülkemizin, kÜreselleşen dÜnyada, Avrupa BirliÐi ve dÜnya
ile entegrasyonu gÖz ÖnÜne alınarak, ekonomik kalkınmada sıkışılan noktalar
saptandı" dedi.
Bu sıkıntıların aşılmasında dÜnyanın neler yaptıÐı ve hangi yollardan
geÇtiÐinin de izlendiÐini anlatan Prof. Dr. Kaya, "Ayrıca Ülkemizde işsizlik,
Özellikle Üniversite mezunu işsizler gÖz ÖnÜne alınarak yoÐun istihdam
Üretebilecek sektÖrler incelenmiştir" diye konuştu.
Prof. Dr. Kaya, "ortaya Çıkan 15 sektÖr arasında Çevre ve geri dÖnÜşÜm
sektÖrÜnÜn bugÜne kadar hiÇ gÜndeme gelmediÐini, geleceÐi Çok parlak bir alan
olduÐunu" bildirerek, şÖyle devam etti:
"TÜrkiye’de denetlemeye dayalı sektÖrlerin henÜz yeterince
gelişmemesinin nedenleri, ihtiyaÇ duyulmadıÐı iÇin yasal zemin oluşmaması ve
Çevre kÜltÜrÜ ve bilincinin istenilen dÜzeyde oluşmamasıdır. Yeni gelişen
sektÖrler ÇerÇevesinde Üniversite tercihi yapılırken istihdam alanına gÖre tercih
yapılmalı, ailenin veya dar sosyal Çevrelerin klişelerine uyulmamalıdır.
Üniversite ÖÐrencilerinin, seÇtiÐi sektÖrde hangi dilleri bilmesi gerektiÐi ve
hangi Ülkeleri yakından takip etmesi gerektiÐini araştırıp kendini yetiştirme
sÜrecine girerse Çok başarılı olacaktır."
Prof. Dr. Muammer Kaya, gelecek vaat eden 15 sektÖrÜ ve Özelliklerini
şÖyle sıraladı:

GELECEK VAAT EDEN SEKTÖRLER

 BÝLÝŞÝM SÝSTEMLERÝ VE TEKNOLOJÝ SEKTÖRÜ:

TÜrkiye’nin bundan sonraki bÜtÜn konsantrasyonu teknoloji, inovasyon ve yenilikÇilik Üzerinde olacak. ÇÜnkÜ,
Ar-Ge ile başlayan sÜreÇte, teknoloji gelişiyor, bu kalite ve verimlilik artışı
olarak artan Üretime yansıyor. Bu alanda nanoteknoloji, genetik ya da
biyoteknoloji, yeni nesil nÜkleer yakıtlar ve teknolojileri; hidrojen ve yakıt
pili teknolojileri ile sÜper-iletkenlerin Üretimi Öne Çıkacak.
- EÐÝTÝM: Teknik eÐitimden tarımdan gÖÇenlerin dÖnÜştÜrÜlmesine kadar her
alanda deÐişen ekonomi ve deÐişen rekabet, buna uygun Üretim, Ar-Ge ve nitelikli
insan gÜcÜ gerektiriyor. SektÖrler ya kendi elemanlarını yetiştirecek ya da bu
işi başkalarına yaptıracaklar, yani standartlarını koyup, siparişini verip satın
alacak. Bu alanda mesleÐe dÖnÜk eÐitimin derinleşmesi bekleniyor. Hayat boyu
sÜrekli eÐitim (Çalışmayanlar iÇin), mesleki eÐitim (ara elemanlar iÇin) ve
meslek iÇi eÐitim (Çalışanların gelişmesi iÇin), uzaktan eÐitim (zaman ve
mekandan baÐımsız) Önem kazanacaktır.

ENERJÝ ve DOÐAL KAYNAKLAR:

Enerji sektÖrÜ hem dÜnyada hem de TÜrkiye’de
katlanarak bÜyÜyecek. Ülkemizde enerji tÜketimi dÜnya ortalamasının iki katından
fazla bÜyÜyeceÐi tahmin edilmektedir. Global ekonomide ÖnÜmÜzdeki 10 yılda yıllık
yÜzde 3-4 civarında bir bÜyÜme olacaÐı varsayımına gÖre, enerji sektÖrÜ bÜyÜme ve
refahı belirleyecek temel parametre olacak. Hesaplamalara gÖre, TÜrkiye’nin
enerji sektÖrÜndeki aÇıÐını kapatması iÇin tam 130 milyar dolarlık yatırım
yapması gerekiyor. Bu, aynı zamanda bÜyÜk bir istihdam sahası anlamına da
geliyor. Yerli madenler ve doÐal kaynakların Önemi anlaşılacak, Özellikle
enerji-hammadde-ÜrÜn Üretiminde temiz, yenilenebilir yerli doÐal kaynaklar
geliştirilerek deÐerlendirilecektir. Ýthale dayalı fosil yakıtların Önemi kısmen
azalacak. 

OTOMOTÝV:

Son yılların TÜrkiye’de en rekabetÇi ve en hızla yÜkselen
sektÖrÜ olarak kabul ediliyor. Ýhracat 2006 yılına gÖre 2007’de yÜzde 33,8
artarken, ithalattaki artış ise yÜzde 8,7 dÜzeyinde kaldı. Yani TÜrkiye
otomotivde dış ticaret fazlası vermiş oldu. TÜrkiye otomotiv sektÖrÜnde
yakaladıÐı bu ivmeyi sÜrdÜrmek zorunda olduÐundan, yatırımlara ve istihdama uzun
vadede devam edecek. Ekonomik krizler nedeniyle kısa sÜreli duraksamalar olsa da
uzun vadede bu sektÖr Ülkemiz iÇin lokomotif sektÖrlerden biri olmaya devam
edecektir.

 TEKSTÝL:

DÜnya pazarının yaklaşık ÜÇte ikisini Çin’in ele geÇirmesi,
TÜrkiye’nin tekstil ve hazır giyim sektÖrlerinde ihracat hacmini fiziksel olarak
azaltmış bulunuyor. Ancak, kalite, hız, dar alandaki Özel taleplere cevap
verebilme, esneklik, AB piyasalarına olan yakınlık gibi ÜstÜnlÜkleri sayesinde
TÜrkiye, bu sektÖrde kÜresel aktÖr olma konumunu halen muhafaza ediyor. Ülkemizde
tekstil sektÖrÜ dÖviz kurlarından kısa vadeli sorunlar yaşasa da uzun vadede
bÜyÜk firmalar biraz sarsılsa da ayakta kalabilecek, fakat kÜÇÜk firmalar sıkıntı
Çekebilecek.

 TELEKOMÜNÝKASYON:

SektÖr, 15 yıl iÇinde yeni oyuncularla ciddi bir
bÜyÜme iÇine girecek. BÜyÜk şirketler olduÐu gibi, taşeron firmalar da gelişecek.
Telekom sektÖrÜnde bugÜne kadar Ön planda olan daha Çok GSM firmalarıydı ama
ÖnÜmÜzdeki 15 yılda sektÖr daha farklı bir tablo Çizecek. Alternatif telekom
operatÖrleri bÜyÜk atılım iÇine girecek. Telekominikasyon alanında Ülkemizdeki
yabancı firmalar TÜrk Çalışanlarını daha fazla oranda yurt dışındaki iş yerlerine
Çalışmaya gÖnderecek.

SAVUNMA ve HAVACILIK TEKNOLOJÝLERÝ:

Savunma sektÖrÜnÜn dÜnyadaki yıllık
bÜtÜnlÜÐÜ 1,3 trilyon dolar. Bunun yarısını tek başına ABD karşılıyor.
TÜrkiye’nin Aselsan, Roketsan, Havelsan, Kale Savunma Sanayi gibi bazı şirketleri
bu piyasadan pay almaya başladılar. Son yıllardaki atılım sayesinde TÜrkiye,
silah sanayi ihtiyaÇlarını yÜzde 45 oranında iÇeriden tedarik ediyor. UÇak,
helikopter ve havacılık sanayine parÇa Üreten TEI, TAÝ, Alp Havacılık gibi
firmaların gelecekte Önemli gÖrevler yapacaÐı tahmin edilmekte.

PERAKENDECÝLÝK:

SektÖrdeki hareketlilik yeni aÇılacak alışveriş
merkezleri ile daha bÜyÜk bir boyut kazanacak. SektÖrde bÜyÜk oyuncuların yanı
sıra kÜÇÜk oyuncular da harekete geÇecek. Perakende sektÖrÜnde yetişmiş insan
sayısı Çok az olduÐu iÇin ciddi transferler olacak, eÐitim veren şirketlere
ihtiyaÇ duyulacak. Bazı illerde gereÐinden fazla aÇılan alışveriş merkezlerinde
sıkıntılar yaşanacak da olsa gelecekleri oldukÇa parlak gÖzÜkÜyor. Alışveriş
merkezlerinde daha iyi yaşam alanları yaratanlar, promosyon yapanlar, topluma
daha fazla Çekici faaliyetlerde bulunan alışveriş merkezleri başarılı olacaklar.
Gıda ÜrÜnleri mobilya, ev-bahÇe, aydınlatma, banyo ve mutfak eşyaları sunan yapı
marketler daha Önem kazanacak.

ELEKTRONÝK:

Elektronik sektÖrÜ perakendecilikte bÜyÜk bir yol alacak.
MaÐazacılık yapan firma sayısı gittikÇe artacak, yurt dışı elektronik devlerinin
TÜrkiye’ye olan ilgisi sÜrecek ve yatırımlar yapacaklar. DiÐer bir dalga ise
sektÖrdeki birleşmeler ve evlilikler olacak.

TAŞIMACILIK VE LOJÝSTÝK:

Hem hava yolu taşımacılıÐı hem de lojistik
alanında bÜyÜk bir patlama yaşanıyor. Bunu Ülkemizde piyasa uyumlu reformların ve
vergisel teşviklerin tetiklediÐi gÖrÜlÜyor. 17 milyar dolar civarında bir
bÜyÜklÜÐe sahip olan sektÖrÜn ilk dinlenme yeri 40 milyar doları bulacak. Bu
arada parlayan yıldız ise depoculuk-antrepoculuk olacak. Yabancı ve yerli
firmalar evlenecek. Kara yolu yolcu taşımacılıÐı pazar payının yaklaşık yÜzde
10’luk kesimini hava, demir ve deniz taşımacılıÐına kaptıracak.

SAÐLIK:

BÜyÜklÜÐÜ 25 milyar doları aşan sektÖrde hedef 10 yıl iÇin 50
milyar dolar olarak gÖsteriliyor. Artan kişi başı gelir ve saÐlık bilinci
nedeniyle kişi başına dÜşen doktor, kişi başına saÐlık ve ilaÇ harcamaları
artacak. Yeni Özel hastaneler, tesisler ve klinikler aÇılacak. SaÐlık sektÖrÜnde
mesleÐin haricinde eÐitimler gÜndeme gelecek. Özellikle tıbbi kongre turizmi
TÜrkiye’nin ÖnÜmÜzdeki yıllardaki gÜndemi olmaya devam edecek.

ÇEVRE VE YENÝDEN DÖNÜŞÜM:

Sanayileşmenin yol aÇtıÐı tahribatı yok etmek
veya bunlara kısmen mahal vermemek iÇin alınacak tedbirler dev sektÖrlerin
doÐmasına sebep olacak. TÜrkiye’nin AB Çevre standartlarına geÇmesi ve Kyoto
ProtokolÜ’nÜn gereklerini yerine getirmek iÇin yaklaşık 140 milyar dolar
gerektiÐi anlaşılıyor. Bu, gelecekteki yeni iş hacmine işaret ediyor. TÜrkiye’de
bundan sonra Çevre dostu Üretim, madencilik, geri dÖnÜşÜm sektÖrleri Önem
kazanacak. Yarınların başladıÐı yerin geri dÖnÜşÜm sektÖrÜ olduÐu anlaşılacak.
Hurdaların atık olmadıÐı, geri dÖnÜşÜmÜnde nihai yok etme olmadıÐı bilinci
yerleşecek.
ABD’de 2006 yılında geri dÖnÜşÜm sektÖrÜnÜn bÜyÜklÜÐÜ 65 milyar doları
aştı. Özellikle elektronik atık, hurda araÇlar, demir-Çelik, kaÐıt, lastik geri
dÖnÜşÜmÜ Önem kazanacak. Kurumsal olarak Çevre standartları alma ve uygulama
konularında uzmanlara ihtiyaÇ artacak.

GÜVENLÝK:

GÜvenliÐin her alanı terÖr, hacker gibi birÇok tehdide baÐlı
olarak katlanarak bÜyÜyecek. Bilgi gÜvenliÐi, mÜşteri gÜvenliÐi, altyapı ve
kimlik gÜvenliÐi, işletme, sokak, bina, kişi gÜvenliÐi hızla gelişecek. GÜvenlik
hizmetlerindeki tÜm pozisyonlarda yetişmiş insana ihtiyaÇ duyulacak. Özel
gÜvenlik kurumları sayısı artacak. GÜvenlik gÖrevlilerinin eÐitimi Önem
kazanacaktır. Ev ve iş yeri elektronik gÜvenlik ekipmanları satış ve montaj
sektÖrÜ bÜyÜyecek.

 DANIŞMANLIK:

Ýmalat sanayinin gelişimi sonucunda ortaya Çıkan refah
artışı ve yÜksek gelir seviyesi hizmet sektÖrÜnÜn Önemini artırıyor. Hizmet
sektÖrÜnÜn bir kolunu oluşturan danışmanlık, kişisel ve kurumsal alanlarda hızlı
bir bÜyÜme gÖsterecek. Teknik, hukuksal, mali danışmanlık daha da Önem kazanacak.
Medya takibi, webometrik deÐerlendirme, kalite, e-devlet, sertifikasyon
hizmetlerinde danışmanlıÐın Önemi artacak.

TARIM:

DÜnya nÜfusu ile gıda kaynakları arasındaki makas her geÇen yıl
artıyor. Bu da gıda arzı gÜvenliÐini tehlikeye sokmaktadır. KÜresel ısınma, su
kıtlıÐı, tarıma dayalı alanların azalması gibi unsurlar TÜrkiye’nin bu alanda
yıldızını parlatıyor. Verilmekte olan teşvikler ve yapılan yasal dÜzenlemelerin
de katkısıyla ÖlÇekler bÜyÜyecek, bilinÇli tarım pratiklerine yer verilecek.
Özellikle organik tarım, damlama sulama, topraksız tarım, suda tarım Önem
kazanacak.